रोग्यांसाठी अवघड कोडे

व्यक्तीला एखादा आजार झाला किंवा कसे हे ठरवण्यासाठी रक्त परीक्षण, विविध प्रकारचे स्कॅनिंग, क्षकिरण चिकीत्सा अशा गोष्टी केल्या जातात. मात्र त्यामुळे आजाराचे निश्चित निदान करणे नेहमीच शक्य होेत नाही. अशा एका काल्पनिक चिकीत्सापरीक्षणाचे (अशी परीक्षणे विविध औषध कंपन्यांकडून नेहमी जाहीर केली जातात) उदाहरण पहाः वाचन सुरू ठेवा “रोग्यांसाठी अवघड कोडे”

घरोघरी पिकवा भाजी

कितीही लहान किंवा मोठे घर असो. स्वतःची भाजी स्वतःच पिकवता येते. विज्ञान केंद्र रसायनविरहित शेती, बाग यांचा सातत्याने पाठपुरावा करत आले आहे. गच्चीत, अंगणात, छपरावर अशी भाजी पिकवता यावी यासाठी सुंदर गादी वाफा बनवता येतो. त्याची ओळख या लेखात करून देत आहोत. “घर तेथे भाजीबाग” हे उद्दिष्ट साध्य करण्याची ही एक पायरी म्हणता येईल. वाचन सुरू ठेवा “घरोघरी पिकवा भाजी”

माहिती साक्षरता – ओळख

सध्या माहिती साक्षरता ही एक नवीन संज्ञा प्रचारात आलेली आहे. त्याची सर्वमान्य व्याख्या अशी नाही.
विकीपीडिआमध्ये दिलेल्या व्याख्येचे स्वैर भाषांतर असेः “माहिती वाचणे, माहितीवर काम करणे, माहितीचे विश्लेषण करणे, माहिती वापरून तर्कशुद्ध बाजू मांडणे….. पण ही साक्षरता फक्त माहिती वाचण्यापुरती मर्यादित नसून माहिती वाचणे, समजावून घेणे आणि तिचे विश्लेषण करणे हेही त्यात येते”. वाचन सुरू ठेवा “माहिती साक्षरता – ओळख”

जुलै २०१९ चा विज्ञानदूत

या महिन्याचा विज्ञानदूतचा अंक ठरल्याप्रमाणे १५ जुलैला प्रसिद्ध होत आहे. या अंकातः वाचन सुरू ठेवा “जुलै २०१९ चा विज्ञानदूत”

स्वतःच पी.सी.बी. बनवा

इलेक्ट्रॉनिक वस्तू बनवण्यासाठी पी.सी.बी. वापरणे खूपच सोयीचे असते. स्वतःच पी.सी.बी. बनवण्याची प्रक्रिया पुढे दिली आहे. ही प्रक्रिया विज्ञान केंद्र सदस्य ओंकार देसाई यांनी प्रत्यक्ष प्रयोगाने सिद्ध केली आहे. वाचन सुरू ठेवा “स्वतःच पी.सी.बी. बनवा”

सौर विद्युत कार्यशाळा

विज्ञान केंद्राच्या वतीने दि. २६,२७ व २८ रोजी “सौर विद्युत” या विषयावर कार्यशाळा घेण्यात आली. १० व्यक्तींनी या कार्यशाळेत भाग घेतला. श्री. प्रसाद मेहेंदळे व श्री. अभिजीत सूर्यवंशी यांनी मार्गदर्शन केले.

वाचन सुरू ठेवा “सौर विद्युत कार्यशाळा”

द टर्मिनेटर

https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Artificial_intelligence_(33661764490).jpg
कृत्रिम बुद्धिमत्ता

आइझॅक आसिमोवच्या गोष्टी मी खूप आवडीने वाचल्या आणि वाचते. मुख्यत: रोबोच्या गोष्टी, ज्या विसाव्या शतकात लिहिल्या गेल्या, पण सुमारे तीन शतकांनंतर घडतात. माणसांच्या दृष्टीने धोक्याची किंवा कंटाळवाणी कामे रोबोकरवी करून घ्यायची, ही मूळ कल्पना. तीन नियमांनी बांधलेले रोबो माणसाला कुठल्याही प्रकारे हानी होऊ देणार नाही, हे गृहीत. वाचन सुरू ठेवा “द टर्मिनेटर”

विज्ञानदूत

काही वर्षांपूर्वी विज्ञानदूत हे मासिक आम्ही चालवत होतो. (जुने अंक डाउनलोड इथे करू शकता) ते कागदावर छापून वितरित होत होते. विज्ञानदूत नव्या इ-रुपात आता पुन्हा एकदा सर्वांना उपलब्ध होईल. वाचन सुरू ठेवा “विज्ञानदूत”

कोकणचा सडा : एक नैसर्गिक वारसा

डॉ.अपर्णा वाटवे या गेली काही वर्षे पर्यावरण या क्षेत्रात काम करीत आहेत. त्यांचा सध्याचा प्रकल्प कोकणवासियांच्या दृष्टीने फार महत्वाचा आहे. त्या प्रकल्पाबद्दल त्यांच्याच शब्दात वाचा….
वाचन सुरू ठेवा “कोकणचा सडा : एक नैसर्गिक वारसा”

ओला कचरा- समस्या आणि उत्तर

डॉ.संजीव कुलकर्णी हे सूक्ष्मजीवशास्त्र आणि व्यवस्थापनशास्त्राचे तज्ञ आहेत. त्यांचा हा लेख वाचकांना नुसता माहितीपरच नव्हे तर बोधप्रद ठरावा. या विषयावर वाचकांपैकी कोणी गंभीरपणे कृती केली असेल तर विज्ञान केंद्राशी जरूर संपर्क साधा.

 

वाचन सुरू ठेवा “ओला कचरा- समस्या आणि उत्तर”